تیره های مش مرداسی
بسمه تعالی
بختیاری ها به دو شاخه چهارلنگ و هفت لنگ تقسیم می شوند. هفت لنگ به چهار باب بهداروند، دورکی، بابادی و دیناران تقسیم می شود. طایفه ی مش مرداسی یکی از طوایف باب بهداروند می باشد. و به پنج تیره قنبروند، جاری وند(جهانگیر وند) ، جلیلوند، گهز گهز(گزگز) و گردگرد می باشند. بعضی از بزرگان و دوستان این دو تیره را یکی می دانند که این صحت ندارد و بدین دلیل است که ازدواج بین افراد این دو تیره بیشتر بوده است و پیوندهای خویشاوندی بین آنها زیاد بوده است و اکثراً این دو تیره با هم بکار میروند و در بین طوایف بختیاری مرسوم شده است.( نمونه واضح آن دو طایفه سهید و لرزنی است که اکثراً فکر می کنند یکی است در حالیکه سهید از باب دیناران و لرزنی از باب بهداروند می باشد).
منطقه ییلاقی طایفه مش مرداسی در حال حاضر در منطقه گورکان خلاصه می شود که در فصولی از سال سرسبز می باشد.( در مسیر چشمه دیمه به چادگان تابلویی بنام منطقه گل سرخ وجود دارد که ذکر کردند مسیر آن از همان جاده فرعی می باشد).
مناطق قشلاقی(گرمسیری) طایفه مش مرداسی از لالی شروع می شود و تا اطراف شوشتر و دزفول و اهواز ادامه پیدا می کند. طایفه مش مرداسی در شهرستان گتوند در منطقه عقیلی در روستاهای کایدان، ایستادگی و شهر ترکالکی ، بعضی در روستای آب بید و شهر صالح شهر(شهر ک چمران) و کوشک ساکن هستند. در شهرستان شوشتر علاوه بر شهر شوشتر در شهر سرداران(سردارآباد قدیم) و روستای نیسیاه ساکن هستند.
از دوستان که اطلاعاتی در مرود وجه تسمیه این مناطق دارند انتظار داریم که بنویسند تا دیگران نیز استفاده کنند.
به نظر شما وجه تسمیه نی سیاه چیست؟
در فرهنگ دهخدا آمده است: دهی است از دهستان سردارآباد بخش مرکزی شهرستان شوشتر در 9هزارگزی جنوب غربی شوشتر و 8هزارگزی جنوب جاده ٔ دزفول به شوشتر، کنارغربی رود .
در محلی که روستای نی سیاه وجود دارد قبلاً عده ای از اعراب زندگی می کردند که کپر نشین بودند ( برای مدتی کوتاه همجوار با بختیارها که از طایفه مش مرداسی و حسنکی بودند در آنجا زندگی میکردند) بعضی ذکر می کنند که شاید به دلیل اینکه آنها از طایفه نیسی بودند به این روستا نی سیاه می گفتند یعنی جایی که نیسی ها زندگی می کنند. اما این به دلایل زیر نمی تواند مستند و قابل قبول باشد1- زیرا بیشتر روستاهی شعیبه عرب نشین هستند و همه بایستی بنام طایفه های آنها باشند، که چنین نیست. 2- اعراب بیشتر در زبان محلی کلمه بیت به معنی خانه را به همراه روستایشان می آورند مثلاً بیت رحمان، یا بیت حسین می گویند 3- تقریباً در مغرب شعیبیه در کنار رودخانه دز دو یا سه روستا داریم که دقیقاً از طایفه نیسی هستند و نام روستاهای آنها نیس می باشد. پس نی سیاه نمی تواند جمع نیس باشد.
به عقیده من، ریشه بعضی از کلمات را باید در لابلای تاریخ بخصوص تاریخ ایران باستان پیدا کرد و با توجه به منطقه برای آنها نامگذاری میکردند. در تاریخ ما بصورت مکرر با محلهایی بنام نیسیاء، نیسا و یا نساء بر خورد می کنیم که هر سه یکی هستند و در زمان هخامنشیان در چندین نقطه از جمله، فارس، خراسان و ...داشتیم. در زمان اشکانیان شهر نیساء یا نساء(در ترکستان غربی) برای مدتی پایتخت اشکانیان بوده است و آثارباستانی و سفالی زیادی از آنجا بدست آمده است. نیسیاه یا نیسیاء به جایی گفته می شود که دشتی وسیعی می باشد و جای مناسبی برای پرورش اسب می باشد و در قدیم احتمالاً نام این منطقه یعنی از کارون تا دز نیسیاه بوده است زیرا هم مراتع خوبی داشت و هم دسترسی به آب داشت. اسب های نیسیایی در ایران باستان خیلی مشهور بودند بطوریکه هارولد آلبرت لمب در کتاب کوروش کبیر می نویسد هنگامیکه کمبوجیه پدر کوروش می خواست به دربار ماد برود بیست اسب نیسیایی به عنوان هدیه برای آستیاگ پادشاه ماد برد. هارولد آلبرت لمب نویسنده کتاب کوروش کبیر در صفحه 109 کتاب خود می نویسید هارپاگ فرمانده لشکر ماد به کوروش می گوید:«آیا نمی توانستی ساعت ها بلکه روزها اطراف نیروهای من دور بزنی وآن ها را به ضرب تیر خفیف سازی؟ آیا ما می توانستیم تاخت نیسیایی های تیز تاز، تو را مانع شویم؟ و از آن رهایی یابیم؟»(هارپاگ کسی بود که فرمانده سپاه ماد بود و کوروش را شکست داد اما بخاطر کینه ای که از آستیاگ پادشاه ماد داشت و آستیاگ پسر او را کشته بود در جنگ بعدی پادشاه ماد را اسیر کرد و تحویل پارسیان داد. ایشان یکی از فرماندهان زبده ماد و هخامنشیان بود). پس می توان نتیجه گرفت که نیسیاه نامی باستانی است و به دشت های وسیع اطلاق می شد و محلی برای پرورش دام بخصوص اسب بوده است.